Ψαρεύοντας πέστροφες με μύγα

Ψαρεύω – τεύχος 1

ψάρεμα πέστροφαςΣτα ποτάμια της πατρίδας μας ζουν δύο είδη πέστροφας, η fario και η ιριδίζουσα πέστροφα ή αμερικάνα, όπως την ονόμασαν οι ψαράδες των γλυκών νερών.

Γράφει ο Μανώλης Ευγενιτάκης

Η πρώτη είναι ενδημικό είδος των ελληνικών ποταμών, ενώ η δεύτερη είναι εισαγόμενο είδος το οποίο μετοίκησε στην πατρίδα μας είτε μέσω εμπλουτισμών, είτε μέσω αποδράσεων από πεστροφοτροφεία.

Το ψάρεμα της πέστροφας με μύγα είναι μία τεχνική που τα ίχνη της χάνονται στο βάθος των αιώνων, αφού σύμφωνα με τις ταξιδιωτικές σημειώσεις που είχε καταγράψει κάποιος ρωμαίος αξιωματούχος, οι κάτοικοι του Αλιάκμονα ψάρευαν πέστροφες χρησιμοποιώντας σαν δόλωμα μύγες που έβρισκαν στο ποτάμι.

Σήμερα, πολλοί ερασιτέχνες ψαράδες για το ψάρεμα της πέστροφας χρησιμοποιούν τις τεχνητές μύγες σε συνδυασμό με buldo, ενώ κάποιοι άλλοι, ελάχιστοι, τις χρησιμοποιούν σε συνδυασμό με τα ειδικά καλάμια και fly fishingτο λάσο (ορμιά) που χαρακτηρίζουν το fly fishing.

H πρώτη μου επαφή με το fly fishing έγινε πριν από μερικά χρόνια, όταν πήγα στην Ήπειρο για να καλύψω ένα ψάρεμα πέστροφας με πεταλούδα. Ενώ φωτογράφιζα την τεχνική αυτή -spinning στο ποτάμι- είδα στην απέναντι όχθη κάποιο ψαρά να ψαρεύει με μια θεαματική τεχνική την οποία γνώριζα μόνο από άρθρα ξένων περιοδικών. Εντυπωσιασμένος πλησίασα και γνωρίστηκα με το Νίκο Τσάνο από τα Γιάννενα.
Μερικές εβδομάδες αργότερα βρέθηκα και πάλι στα ποτάμια της Ηπείρου, αυτή τη φορά με το Νίκο, τον Τάσο Τσόγκα και τον άγγλο φίλο τους Simon Norwick, να φωτογραφίζω το ψάρεμά τους στον Κοσοβίτικο. Όπως μου συμβαίνει συχνά τα τελευταία χρόνια, έφυγα από τα Γιάννενα φορτωμένος με διάφορες μύγες και άλλα καλούδια του fly fishing και μόλις έφτασα στην Αθήνα έκανα την παραγγελία του πρώτου μου καλαμιού και μηχανισμού.
Από όλες τις τεχνικές ψαρέματος που γνώρισα, θεωρώ το fly fishing την πιο συναρπαστική, τόσο γιατί σε φέρνει σε επαφή με έναν ολόκληρο κόσμο, το οικοσύστημα των ποταμιών, όσο και γιατί σου δίνει την ευκαιρία να γνωρίσεις, να περπατήσεις και να ψαρέψεις στα εκπληκτικής ομορφιάς τοπία των ελληνικών ποταμών.

ελληνικά ποτάμιαψάρεμα πέστροφαςH ιδιαιτερότητα που χαρακτηρίζει αυτή την τεχνική είναι ότι ο ψαράς καταφέρνει μόνο με τον χειρισμό του καλαμιού και της ορμιάς (λάσο) να πετάξει στο σημείο που θέλει το δό- λωμά του, μια μύγα που τις περισσότερες φορές ζυγίζει λιγότερο από ένα γραμμάριο, χωρίς τη χρήση πρόσθετου βάρους, όπως γίνεται σε άλλες τεχνικές. Κατά τη διάρκεια του ψαρέματος ο ψαράς βρίσκεται σε συνεχή κίνηση, ανεβαίνοντας ή κατεβαίνοντας το ποτάμι, εντοπίζοντας τα σημεία που προσφέρονται για το καρτέρι της πέστροφας, η οποία ψάρεμα με μύγαστραμμένη αντίθετα προς τη ροή του νερού, παρατηρεί συνεχώς την επιφάνεια για να εντοπίσει έντομα που παρασύρονται από το ρεύμα.

Σε ένα μόνο ψάρεμα ο ψαράς μπορεί να καλύψει απόσταση μερικών χιλιομέτρων στις όχθες του ποταμού, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι όλος ο απαιτούμενος εξοπλισμός πρέπει να χωρέσει στις τσέπες του γιλέκου του, ενώ η ειδική απόχη με το μακρόστενο δίχτυ και την κοντή λαβή κρεμιέται στην πλάτη, από τον ειδικό κρίκο του γιλέκου.
Τα λίγα τρόφιμα και το νερό μεταφέρονται σε ένα μικρό σακίδιο ή στη μεγάλη τσέπη πλάτης που έχει το γιλέκο. Με δεδομένο ότι η πέστροφα ακούει και βλέπει πολύ καλά ακόμα και έξω από νερό, η κίνηση στην όχθη γίνεται προσεκτικά, χωρίς περιττούς θορύβους και με τον κατάλληλο ρουχισμό που προσομοιάζει με το περιβάλλον.

Ο εξοπλισμός
Ο εξοπλισμός του fly fishing αποτελείται από ένα καλάμι δύο τεμαχίων, του οποίου η βάση για το μηχανισμό βρίσκεται στο κάτω μέρος της λαβής. 0 μηχανισμός είναι απλός, με σχέση μετάδοσης 1:1 και στο τύμπανό του βρίσκεται τυλιγμένη η ορμιά (λάσο), η οποία μπορεί να είναι επιπλέουσα ή βυθιζόμενη, και στην άκρη της είναι προσαρμοσμένη μία πετονιά μεταβλητής διαμέτρου, στη λεπτή άκρη της οποίας δένεται η τεχνητή μύγα.
Όσον αφορά τις μύγες, αυτές μπορεί να τις βρει κάποιος στην αγορά ή να τις κατασκευάσει μόνος του, όπως κάνουν οι έμπειροι λάτρεις του fly, με τη βοήθεια του σχετικού εξοπλισμού.
ψάρεμα σε ποτάμιπέστροφαΗ τεχνική
Το πρώτο βήμα στη γνωριμία με το fly fishing, είναι η εξοικείωση με την τεχνική πετάγματος της μύγας στο επιθυμητό σημείο, μια τεχνική που μοιάζει δύσκολη όταν την πρωτοδεί κάποιος, αλλά τελικά είναι πολύ εύκολη στην εκμάθηση και την εφαρμογή της.
Αφού ο ψαράς ξετυλίξει αρκετό από το μήκος της ορμιάς στο έδαφος ή στο νερό, αρχίζει να κινεί το καλάμι μπροστά και πίσω με το δεξί χέρι, σε μια περιοχή που οριοθετείται από τους υποθετικούς δείκτες ενός πέστροφαρολογιού όταν αυτοί βρίσκονται στις θέσεις 10 και 2, ενώ με το αριστερό χέρι κρατάει την ορμιά.
Κάθε φορά που το καλάμι φτάνει μπροστά, στη θέση 10, με το αριστερό χέρι απελευθερώνει λίγη από την ξετυλιγμένη ορμιά, αυξάνοντας σε κάθε κίνηση το μήκος της ορμιάς που κυματίζει στον αέρα.
Όταν το μήκος της ορμιάς που βρίσκεται σε συνεχή κίνηση φτάσει το μήκος της απόστασης που χωρίζει τον ψαρά από το σημείο που θέλει να φτάσει η μύγα του, τότε απελευθερώνει εντελώς την ορμιά που παρασύρει τη μύγα και την αφήνει να πέσει μαλακά στην επιφάνεια του νερού. Όταν η μύγα πέσει στο νερό και αρχίσει να παρασύρεται από το ρεύμα, ο ψαράς μαζεύει σιγά σιγά την ορμιά με το αριστερό χέρι ώστε να μην μένει μεγάλο μήκος της στο νερό, και αν κάποια πέστροφα επιτεθεί στη μύγα, να την καρφώσει με ένα γρήγορο σήκωμα του καλαμιού.
Η πέστροφα είναι ένα πολύ δυνατό και μαχητικό ψάρι και η μάχη μαζί της είναι συναρπαστική αφού αντιδρά βίαια, με απότομα τινάγματα και άλματα έξω από το νερό, βάζοντας σε δοκιμασία το λεπτό παράμαλλο της αρματωσιάς. Αν το ψάρι είναι μεγάλο, ο ψαράς πρέπει να αξιοποιήσει όλα τα περιθώρια ελαστικότητας του καλαμιού και της αρματωσιάς και να χειριστεί με ακρίβεια τον εξοπλισμό του για να καταφέρει να το κου- ράσει και να το φέρει κοντά του ώστε να μπορέσει να χρησιμοποιήσει την κοντή απόχη του.

Το ποτάμι
ψάρεμα πέστροφαςΜε όσα ανέφερα παραπάνω προσπάθησα να σκιαγραφήσω με αδρές γραμμές το fly fishing, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι θα άγγιζα επιφανειακά το θέμα στην πρώτη μας γνωριμία με την τεχνική αυτή, αφού το ποτάμι είναι από μόνο του ένας ολόκληρος κόσμος που δεν μαθαίνεται ποτέ και ο ψαράς της πέστροφας βρίσκεται σε μια συνεχή αναζήτηση.
Χαρακτηριστικά είναι όσα μας είπε ο Νίκος Τσάνος για το ποτάμι και την πέστροφα:

«Ο Ουΐνστον Τσώρτσιλ έχει πει για αυτό το ψάρι: “Η πέστροφα είναι ένας μύθος περιτυλιγμένος με αίνιγμα” και έτσι είναι. Κάθε μέρα διαπιστώνεις πράγματα που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με αυτά που διαπίστωσες την προηγούμενη μέρα, αφού με την πέστροφα τίποτα δεν είναι δεδομένο. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι γνωρίζει αυτό το όμορφο, άγριο και επιθετικό ψαρι.
Το ποτάμι είναι ένα ζωντανό σύστημα το οποίο αλλάζει κάθε μέρα. Τα έντομα που υπάρχουν τη μία μέρα στο ποτάμι δεν υπάρχουν την επομένη. Το περισσότερο που μπορεί να ζήσει ένα έντομο είναι 48 ώρες κι αυτό επειδή δεν έχουν στόμα για να τραφούν. Το πρώτο στάδιο της ζωής τους είναι αυτό της νύμφης, κατά τη διάρκεια του οποίου ζουν μέσα στο νερό για δύο τρία χρόνια. Στη συνέχεια αρχίζουν να αναδύονται, και όταν φτάσουν στην επιφάνεια γίνονται έντομα και ζουν λίγο, όσο χρειάζεται για να αναπαραχθούν. Μιλάμε για χιλιάδες είδη εντόμων, ο αριθμός των οποίων ποικίλει από ποτάμι σε ποτάμι.
Τα είδη αυτά προσπαθούμε να μιμηθούμε με τις μύγες που κατασκευάζουμε, χρησιμοποιώντας φτερά,ψάρεμα σε ποτάμι τρίχωμα ζώων, κομμάτια μοκέτας και οτιδήποτε άλλο μας βοηθάει».

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι αυτό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση κατά τη διάρκεια των ψαρεμάτων μας στα ποτάμια της Ηπείρου, ήταν η ευαισθησία των ψαράδων αυτών για το ποτάμι και την πέστροφα. Όσες φορές ψαρέψαμε μαζί, δεν κράτησαν ούτε μία πέστροφα και φρόντιζαν να τις απελευθερώνουν -ιδιαίτερα τις μικρές- χωρίς να τους προκαλέσουν κάποιο τραυματισμό. Το fly fishing είναι μια μαγευτική τεχνική που αξίζει να γνωρίσουμε καλύτερα.

Περί νομοθεσίας
Σύμφωνα με το Β.Δ. 142/1971 άρθρο 1 παρ. 5 (ΦΕΚ 49/τ΄Α/12-3-1971), απαγορεύεται το ψάρεμα της πέστροφας κατά το διάστημα από 1η Νοεμβρίου μέχρι της 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

thalassamedia.gr

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *