Η τσιπούρα η εκλεκτή, είναι το σπαριδές που συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά του περιζήτητου ψαριού, προσφέροντας με τη δύναμή της τη μεγαλύτερη αλιευτική συγκίνηση στους ερασιτέχνες ψαράδες, με όποιον τρόπο κι αν επιλέξουν να την αναζητήσουν, από την ακτή ή το σκάφος. Το μέγεθος που μπορεί να φτάσει, σε συνδυασμό με την ομορφιά αλλά και τη γεύση της, δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο!
Η τσιπούρα μεγαλώνει αρκετά και μπορεί να ξεπεράσει άνετα τα έξι κιλά. Το καλό  είναι ότι μόλις γίνει πάνω από 5 κιλά μεταλλάσσεται σε… υπερψάρι, μπερδεύοντας έτσι με τις συνήθειές της τους ψαράδες, που, αγνοώντας τα νέα δεδομένα, συνεχίζουν να την ψαρεύουν με σκουληκάκια. Κι αν πολύ σπάνια πιαστούν μερικές, αυτό συμβαίνει κοντά στην αναπαραγωγή, τότε που η φύση αναγκάζει τη μεγάλη τσιπούρα να κάνει ό,τι και τα μικρότερα ψάρια του είδους της.
Πάντως, δεν μπορεί παρά να αποτελεί ευτύχημα το γεγονός ότι οι μεγάλες τσιπούρες είναι γενικά πολύ δύσκολες, αλλά και ευπροσάρμοστες στις εκάστοτε τοπικές συνθήκες, καθώς αυτό εξασφαλίζει την επιβίωσή τους.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
Το κορμί της τσιπούρας είναι εξίσου δυνατό με τα άλλα εκλεκτά σπαριδή, όπως το φαγκρί και η συναγρίδα. Έχει όμως πιο αρμονικές γραμμές, τουλάχιστον σε σχέση με τον κάπως πιο κοντροκομμένο βαθύτη, το φαγκρί, με το οποίο μοιάζει περισσότερο, αν και υστερεί από αυτό σε χρώμα. Πρόκειται για μια επιλογή επιβίωσης, καθώς το κόκκινο είναι φόντο παραλλαγής για τα βαθιά, στα ρηχά όμως, έως τα πολύ ρηχά αλλά καθαρά νερά τα οποία επισκέπτεται και διαβιεί η τσιπούρα, η φορεσιά της πρέπει να αφαιρεί όγκο και να κρύβει κίνηση. Στην παλέτα των χρωμάτων της, η εξέλιξη μόνο ανάμεσα στα μάτια άφησε το χρυσοκίτρινο στέμμα, ως σύμβολο της ευγενούς καταγωγής, με τις μαύρες βούλες και το αχνό πορτοκαλί ροζ στα μάγουλα να δένουν αρμονικά πάνω στο γκριζοπράσινο και ασημένιο φόντο.
Πάντως το αποτέλεσμα δημιουργεί μια οφθαλμαπάτη, έτσι τα ψάρια που πιάνουμε είναι τελικά βαρύτερα, δηλαδή μεγαλύτερα από ό,τι φαίνονται και από ό,τι αρχικά εκτιμήσαμε (αυτό φυσικά είναι κακό για τις φωτογραφίες, αφαιρώντας λίγο και… από τη φωτογένεια του είδους).
Το σύνηθες μέγεθος σύλληψης της άγριας τσιπούρας, από 700 γραμ. έως 2 κιλά, φέρνει στο πιάτο μας το νοστιμότερο για πολλούς σπαριδές, με κορυφαία γεύση και υφή λευκής σάρκας, που μόνο εξειδικευμένοι ουρανίσκοι θα εκτιμήσουν σε όλες της πτυχές της. Αυτή η γεύση ξεπερνιέται μόνο από τη γεύση μιας μεγαλύτερης τσιπούρας, άνω των τριών κιλών, που θα ψηθεί καλύτερα τη δεύτερη μέρα της σύλληψης. Όσο μεγαλύτερη τόσο καλύτερη είναι η τσιπούρα, και εδώ κερδίζει άνετα και κατά κράτος τη συναγρίδα, ενώ με τη λευκή και γευστική σάρκα της «ξεμπερδεύει» και από οποιοδήποτε διεκδικητή της οικογένειας των χοντροκέφαλων σερρανίδων.
Τσιπούρες άγριες και απόμακρεςΚαι ερχόμαστε στη δύναμη της τσιπούρας και κατ’ επέκταση στη συγκίνηση που προσφέρει το ψάρεμά της. Τα σπαριδή γενικά, εκτός από τα ισχυρά πτερύγια και την ουρά τους, χρησιμοποιούν ακόμα και το σχήμα του κορμιού τους, αυξάνοντας με το πλάτος τους την αντίσταση που προβάλλουν κατά τη σύλληψή τους. Η τσιπούρα όμως διαθέτει επιπλέον αντοχή αλλά και την πιο επικίνδυνη οδοντοστοιχία από όλους τους συγγενείς της, γεγονός που την καθιστά απειλητική όχι μόνο για τις λεπτές πετονιές που είναι αναγκαίες για να την ξεγελάσουμε, αλλά ακόμη και για τα αγκίστρια.
Η άγρια τσιπούρα είναι το πιο καχύποπτο από τα εκλεκτά σπαριδή, και μαζί με τη μικρότερη ξαδέρφη της τη μουρμούρα είναι αυτά που απαιτούν ιδιαιτέρως διακριτικό εξοπλισμό. Εδώ όμως δημιουργείται το παράδοξο… Για τις μουρμούρες τα λεπτά εργαλεία δεν προβληματίζουν, λόγω του μικρού μεγέθους αυτών των ψαριών αλλά και της θολούρας που αποτελεί σύνηθες φαινόμενο στις αμμούδες όπου συχνάζουν. Η θολούρα, εκτός από το ότι ανοίγει την όρεξη, εξαφανίζει και από τα μάτια των ριγωτών ψαριών τον λεπτό εξοπλισμό, χαρίζοντάς μας συχνά μια ικανοποιητική ψαριά.
Οι τσιπούρες όμως προτιμούν πιο διαυγή νερά, όπου το μαρουλάκι, το φύκι και τα βότσαλα π.χ. κρατούν τη σύσταση του βυθού πιο συμπαγή, χωρίς υπερβολικά αιωρούμενα σωματίδια, ενώ η όρασή τους είναι μάλλον η καλύτερη των ψαριών στα οποία οι ερασιτέχνες στοχεύουμε, αναμενόμενο άλλωστε στοιχείο για είδος που επισκέπτεται τα ρηχά νερά και τις ακτογραμμές. Για να ξεγελαστεί λοιπόν η τσιπούρα, χρειάζονται λεπτά εργαλεία, δυσανάλογα ελαφριά όμως για τα χαρακτηριστικά και το μέγεθός της. Αναγκαστικά, το μοναδικό τρικ που μας απομένει, εάν δεν θέλουμε να βλέπουμε ένα άγριο μεγάλο χαμένο ψάρι ως εφιάλτη, είναι να χρησιμοποιήσουμε πολύ μεγάλα δολώματα και να κρατάμε τα παρελκόμενα του εξοπλισμού σε επαφή με το βυθό, ώστε να μην αναγνωρίζονται εύκολα από τις αισθήσεις του ψαριού ως απειλή. Με εξηντάρια και εβδομηντάρια παράμαλλα πιάνουμε φαγκριά, συναγρίδες, σκαθάρια κ.ά., όμως για τις μεγάλες τσιπούρες οτιδήποτε σε διάμετρο πάνω από 0,45 δεν θεωρείται μόνο υπερβολή, αλλά και παράγοντας που θα οδηγήσει σε πολύ φτωχή ψαριά.

Ψάρεμα καθετής
Ξημερώματα, μιας μέρας του Γενάρη. Κρυώνω πολύ, σαν διάβολος έξω από την κόλαση, ενώ με το καλάμι στο χέρι περιμένω τις πρώτες ακτίνες του ήλιου να μου απαλύνουν το παγερό αυτό μαρτύριο. Ο Σωκράτης και ο Ηλίας μάς έχουν καλέσει σε ένα σημάδι όπου βρήκαν ψάρια, τα τελευταία μάλλον της εποχής πριν μεταναστεύσουν από την περιοχή. Και στα δύο σκάφη, ψαρεύουμε με καθετή, εγώ με καλάμι και μηχανισμό και οι φίλοι μου με καρούλα στο χέρι.
Την απόλυτη ησυχία που επικρατεί, διακόπτουν μόνο τα φρένα από το μηχανάκι μου, μαζί με το στιγμιαίο σπαρτάρισμα ενός ψαριού που έπιασαν τα παιδιά από δίπλα, πριν βάλουν το ψάρι στο ψυγείο, όχι για να… παγώσει, αλλά για να επανέλθει πάλι η αναγκαία ησυχία!
Τα ψάρια τρώνε, δεν υπάρχει χρόνος για κάτι άλλο… Σκουπίζουμε τα χέρια, δολώνουμε και ελπίζουμε για το επόμενο τράβηγμα που μετά από ελάχιστα δευτερόλεπτα θα μας οδηγήσει σε κάρφωμα. Εάν το ψάρι αρπάξει καλά το δόλωμα και δεν είναι και πολύ μεγάλο, σίγουρα θα έρθει στο σκάφος, αφού πρώτα βέβαια δώσει τη μάχη του.
Το ψάρεμα της καθετής τελειώνει όταν τα ψάρια που επισκέπτονται τα περάσματα αραιώσουν, το ίδιο και τα τσιμπήματα, και οι ψαράδες νιώσουν ικανοποιημένοι από την εμπειρία τους ή όταν αναγκαστικά επανέλθουν στον στεριανό κόσμο και στις υποχρεώσεις του. Οι τσιπούρες πάντως θα τρώνε μετά τη γέννα τους, και μέρα και νύχτα.
Μόλις κρυώσει πολύ ο καιρός, τα ψάρια σκορπίζουν και όσα καταφέρουν να ξεφύγουν από τα απαγορευμένα κρυσταλλιζέ δίχτυα, συναντώνται σε αποχές υποβρυχίων μεσοπέλαγων ξέρων. Εκεί λίγο πριν τις παρυφές θα τις ψαρέψουμε κι εμείς, σε μεικτό βυθό και σταθερές θερμοκρασίες. Είναι η βαθύτερη, από 35 έως 70 μέτρα, εποχή της τσιπούρας.
Ο εξοπλισμός είναι απλούστατος, μονάγκιστρο με διάμετρο 0,28 – 0,30 και περαστό μολύβι με διακριτική χάντρα και λεπτό μεγάλο αγκίστρι νούλα Νο 2/0 ή 3/0. Τα δολώματα μεγάλα, ολόκληρα σκουλήκια, όπως αμερικάνος, κόκκινο κ.ά., ή κομμάτια φαραώ, για μέτρια ψάρια. Τα μεγαλύτερα θέλουν ζωντανά καβούρια και ψαροδόλι, αλλά και πιο ενισχυμένο εξοπλισμό, με νάιλον από 0,33 έως 0,38.
Θα χρησιμοποιήσουμε καλάμια καθετής μακριά, αλλά και τα κοντύτερα, για ελαφρύ ως μεσαίο spinning, δίνουν λύση στα πιο ρηχά, με τους ανάλογους μηχανισμούς, 2500 τουλάχιστον.
Η μάνα μπορεί να είναι νήμα 0,10 – 0,16 χιλ., στο οποίο θα προσαρμόσουμε μερικά μέτρα άριστου νάιλον για το μονάγκιστρο παράμαλλο. Φυσικά, κάλλιστα μπορούμε να επιλέξουμε να ψαρέψουμε και με καρούλα στο χέρι.
Την άνοιξη επιλέγουμε ρηχή καθετή, σε πλάκες, χρησιμοποιώντας ελεύθερο παράμαλλο με δαγκωτό μολυβάκι ή καλύτερα ζοκάκι που ξεγελά την τσιπούρα, κάνοντάς το να μοιάζει ως μέρος του δολώματος. Το σημαντικότερο είναι ότι το ζοκάκι προστατεύει εκ κατασκευής το παράμαλλο, που πλέον μπορεί να γίνει πραγματικά ψιλό (0,23 – 0,28), ακόμα και για μεγάλα ψάρια.

Με παραγάδι
Η τσιπούρα μπορεί να είναι η ευχάριστη έκπληξη στο ψιλό παραγάδι μας, ριγμένο σε καθαρή παραλία ή σε κάποιο κολπάκι με ξενέρια. Εδώ, μαζί με τις μουρμούρες ή τους σαργούς, πολύ συχνά πιάνουμε και κανά δυο τσιπούρες, συνήθως μεσαίου μεγέθους, που δεν ξεπερνούν το ενάμισι κιλό.
Εξειδικεύοντας το παραγάδι μας και για τα μεγαλύτερα ψάρια, αυτό θα παραμείνει ψιλό, με μάνα 0,70 ή μαλακή 0,80, και παράμαλλο 0,38 έως και 0,45. Τα αγκίστρια όμως θα είναι μεγαλύτερα Νο 13 ή 12 (κωδ. 2315S) και Νο 3 (κωδ. 1252) ή Νο 13 (κωδ. 9747), δεμένα ανά 3-4 οργιές σε παράμαλλα με μήκος περίπου 1,5 μέτρου.
Τσιπουρες άγριες και απόμακρεςΜε παραγάδι ψαρεύουμε από το φθινόπωρο έως τις αρχές του καλοκαιριού. Πριν τα πολλά κρύα, σε τόπους με υφάλμυρα νερά με αραιή βλάστηση, γύρω από ξερούλες πάνω σε αμμούδες, εξωτερικά των λιμανιών, λιμνοθάλασσες. Βέβαια, κάθε τόπος έχει και τις δικές του ιδιαιτερότητες. Για παράδειγμα, στο Σαρωνικό, με την πρώτη μεγάλη αποθαλασσινή φουρτούνα του φθινοπώρου, με ισχυρούς νοτιάδες, τα ψάρια σχηματίζουν κοπάδια που επισκέπτονται ορισμένα μέρη. Μόλις γεννήσουν αρχίζουν και τρώνε με λιγότερη επιφύλαξη, οπότε με λίγη τύχη και ψάξιμο θα έχουμε μια καλή ψαριά. Αν δεν αντιληφθούμε τίποτα από αυτά, που είναι και το πιο πιθανό, θα απλώσουμε το παραγάδι μας μετά τα κρύα τα πολλά, τη μικρή πια μέρα ή τη νύχτα, ανοιχτά σε αμμόλασπες ή και τραγάνες, γύρω από ξέρες ή και σε μεσαία βάθη από 30 έως 65 μέτρα το πολύ.
Εδώ, μαζί με άλλα είδη, θα πάρουμε και δυο τρεις μεγάλες τσιπούρες, κάτι βέβαια που θα εξαρτηθεί και από το δόλωμα. Ψαροδόλια, όπως σαρδέλα ή φρίσσα σε τάκο ή φιλέτο μεγάλου μεγέθους, αλλά και ζαργάνα (που είναι καλύτερη, ανθεκτικότερη και δοκιμασμένη), μάνες, κομμάτια χταποδιού και φαραώ, ολοθούρια και δίθυρα όπως σαμάρια, γυαλιστερές, εσωτερικό από όστρακα (πορφύρες), καρκινοειδή, καβούρια, μεγάλες καραβίδες, σουπιές καθαρισμένες και παραγουλιασμένες ώστε να φύγουν οξέα και σάλια, είναι δολώματα που θα κάνουν αποτελεσματικό το παραγάδι μας για τις μεγάλες τσιπούρες, και δεν θα μας προβληματίσουν στην ανεύρεσή τους. Σε γενικές γραμμές, τα δολώματα πρέπει να είναι μεγάλα και ζουμερά, φρέσκα (νωπά) ή ζωντανά. Με καραβιδάκια και σκουληκάκια πιάνονται τα μικρά ψαράκια, 200 έως 400 γραμ., που καλό είναι να τα σνομπάρουμε!
Την άνοιξη ψαρεύουμε ρηχότερα, σε παραλίες που μετά την αμμούδα αρχίζουν πλακούρες, ξερούλες, μεικτοί βυθοί, τα λεγόμενα άσπρα-μαύρα.

Εποχή διαρκείας λοιπόν για την εκλεκτή και εκκεντρική -ως βασίλισσα- άγρια τσιπούρα. Δεν μένει παρά να την αναζητήσουμε, αφιερώνοντας ψαρευτικές εξορμήσεις μόνο γι’ αυτήν!

Ένα ψάρι, όλο εκπλήξεις!
Ένα ψάρι, όλο εκπλήξεις!Το σχήμα, η οδοντοστοιχία, αλλά και κάποια περιστατικά διαμορφώνουν την άποψη ότι η τσιπούρα εκτός από παμφάγος τροφοσυλλέκτης είναι και κυνηγός. Προσωπικά, σε ρηχή συρτή, με τεχνητό καλαμαράκι και ψιλό παράμαλλο, έπιασα ένα… ασημένιο ψάρι, που δεν ήταν συναγρίδι -όπως αρχικά το περίμενα- αλλά μεγάλη τσιπούρα, σε βαθύ ψάρεμα με ολόκληρη φρίσσα έβγαλα επίσης μια τρίκιλη-άγρια τσιπούρα, το ίδιο συνέβη και σε μέντζο παραγάδι, δολωμένο με μικρό ζωντανό.
Αλλά και ο Ντίνος ο μικρός, που ψαρεύει με spinning, μου λέει ότι έχει πιάσει κάμποσες τσιπούρες που τις απελευθερώνει γιατί είναι μικρές.
Σε κάθε περίπτωση, για να αποκρυπτογραφήσουμε τα μυστικά του περίεργου και γεμάτου εκπλήξεις τελικά αυτού ψαριού, θα ήταν πολύτιμες και οι δικές σας εμπειρίες, αυτές που θα θέλατε να μοιραστείτε με το περιοδικό και τους αναγνώστες του. Ενημερώστε μας…

thalassamedia

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *