Πλασικά μαλακά δολώματα

Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα θέμα που όχι μόνο θα μπορούσε να γεμίσει από μόνο του τις σελίδες ενός ολόκληρου βιβλίου, αλλά και που θα έπρεπε κανονικά να αποτελεί από μόνο του λόγο για τη συγγραφή ενός βιβλίου. Δολώματα φτιαγμένα από μαλακό πλαστικό υπάρχουν σε όλους τους χρωματισμούς, αλλά και σε όλα τα μεγέθη, από δύο ίντσες μέχρι ένα πόδι και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη μεγαλύτερα. Η πιο γνωστή στο ευρύ κοινό κατηγορία μαλακών δολωμάτων περιλαμβάνει σκουλήκια, χέλια, σαλαμάντρες (τις οποίες συνήθως αποκαλούμε σαύρες), καθώς επίσης και crawdads. Στην πραγματικότητα σχεδόν οτιδήποτε σέρνεται ή κολυμπά έχει ήδη χρησιμοποιηθεί ως μοντέλο στη δημιουργία πλαστικών δολωμάτων. Παράλληλα, κάποια εκπληκτικά ομοιώματα γαρίδων, καλαμαριών και καβούρων έχουν προστεθεί σε εκείνα που χρησιμοποιούνται στο ψάρεμα σε αλμυρό νερό.
Βέβαια, σκουλήκια και χέλια είναι αναμφισβήτητα τα πλέον δημοφιλή. Αν και πολλά σκουλήκια διατίθενται με ήδη περασμένα αγκίστρια, οι περισσότεροι φανατικοί χρήστες σκουληκιών προτιμούν να αρματώνουν τα δικά τους.
Εδώ και καιρό τα πλαστικά σκουλήκια έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή για ψάρεμα σε γλυκό νερό, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που τα χρησιμοποιούν και σε ψάρεμα σε αλμυρά νερά. Μέχρι τώρα η χρήση μαλακών πλαστικών σκουληκιών   ή  πλαστικών   δολωμάτων γινόταν κυρίως σε συνδυασμό με leadhead jigs (ζόγκες). Αυτός ο τρόπος, αν και αποδοτικός, δεν εμπόδισε τους ψαράδες από το να πειραματιστούν και με άλλες μεθόδους χρήσης των δολωμάτων. Πα παράδειγμα, το απλό, χωρίς lead σκουλήκι, έχει πιάσει με επιτυχία πολλά κυνηγόψαρα. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις έχει σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα με ένα αληθινό δόλωμα. Ποιες περιπτώσεις; Στην πραγματικότητα είναι τόσες πολλές που ο κάθε ψαράς πρέπει να κάνει την δική του έρευνα. Κάποιες  από  τις  χρήσεις πλαστικών σκουληκιών   είναι   ιδιαίτερα  ευφυείς. Πολλοί ψαράδες χρησιμοποιούν grup ή σκουλήκια αντί γαρίδες ή άλλα φυσικά δολώματα σε popping cork rig (αρματωσιά από φελλό) προκειμένου να δελεάσουν ψάρια . Άλλοι αφήνουν δολώματα να κινηθούν ελεύθερα τόσο σε ρηχά όσο και βαθιά νερά, με σκοπό να ψαρέψουν πέστροφες, λαβράκια, λουτσόπερκες και άλλων ειδών ψάρια.
Με το χρώμα τι γίνεται; Σε γλυκά νερά, για πολλά χρόνια τα καθιερωμένα χρώματα ήταν το μαύρο, το μπλε και το μωβ. Ωστόσο, πολλές άλλες αποχρώσεις υπήρξαν κατά καιρούς δημοφιλείς: πράσινο, διάφορες αποχρώσεις του κόκκινου, σχήματα με βούλες, κίτρινο, κεχριμπαρένιο κλπ. Φροντίστε να έχετε πάντα δολώματα διαφόρων χρωμάτων μαζί σας, έτσι ώστε να δοκιμάζετε διάφορα χρώματα μέχρι να αποκτήσετε εμπειρία σχετικά με τα φράγματα και τα χρώματα που δουλεύουν κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες.

ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΓΕΘΗ

Στα κυπριακά φράγματα τόσο το μεγαλόστομο λαβράκι όσο και το zanter (λουτσόπερκα) που είναι οι κύριοι θηρευτές, μπορούν να χτυπήσουν με την ίδια ευκολία ένα σκουλήκι των 2 ή 6 ιντσών. Αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες . Μάλιστα, ένας φίλος μου ερπετολόγος μου ανάφερε ότι αρκετά ερπετά, όπως μικρά φίδια 15-20 εκ., όταν προσπαθήσουν να διασχίσουν ένα φράγμα, δέχονται επιθέσεις και τρώγονται από τα ψάρια.

ΑΡΜΑΤΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΚΟΥΛΗΚΙ

Οι παρακάτω αρματωσιές δουλεύουν ιδιαίτερα καλά με μακρουλά, πλαστικά δολώματα – και όχι μόνο με χέλια και σκουλήκια, αλλά και με σαύρες, crawfish και δολώματα που θυμίζουν καλαμάρια – φτάνει το μπροστινό κομμάτι του δολώματος να διαθέτει επαρκές μάκρος και πάχος προκειμένου να μπορέσει να χωρέσει το επιλεγμένο αγκίστρι. Οποιοδήποτε πλαστικό δόλωμα το οποίο είναι πολύ κοντό για να αρματωθεί με το αγκίστρι κρυμμένο, θα πρέπει βεβαίως να αρματωθεί με το αγκίστρι εκτεθειμένο.
Η χρήση μιας ζόγκας μπορεί να μας βοηθήσει να αρματώσουμε ένα σκουλήκι ή ένα πλαστικό δόλωμα. Η ζόγκα θα μας προσφέρει και βάρος και θα βοηθήσει στη βολή και στη βύθιση του σκουληκιού. Πέρα από τη ζόγκα, το άλλο βοήθημα που έχουμε για να μπορέσουμε να ρίξουμε το σκουλήκι μας πιο μακριά ή πιο βαθιά είναι ένα σκωληκοειδές βαρίδιο. Ένας ειδικός τύπος συρτού βαριδίου ονομάζεται «σκωληκοειδές» ή «κωνικό» βαρίδιο και χρησιμοποιείται συχνά σε συνδυασμό με την αρματωσιά  Texas, καθώς και άλλες αρματωσιές.
Όπως και τα αυγοειδή βαρίδια για αλμυρά νερά, έτσι και το σκωληκοειδές βαρίδιο περνιέται στη μισίνα, όπου αφήνεται να κινηθεί ελεύθερα. Πάντως, η αιχμηρή μύτη του επιτρέπει να γλιστρά ανάμεσα σε χόρτα πιο εύκολα από ένα αυγοειδές βαρίδιο. Παλαιότερα, σχεδόν όλοι οι ψαράδες αρπακτικών άφηναν το βαρίδιο ελεύθερο να κυλήσει, ενώ σήμερα είναι πιο σύνηθες να στερεώνεται πιο σφιχτά στη μισίνα (πετονιά), σε συγκεκριμένο σημείο που εμείς επιθυμούμε. Το στερέωμα γίνεται σπρώχνοντας μια οδοντογλυφίδα όσο πιο βαθιά γίνεται στο αυλάκι του βαριδίου και στη συνέχεια σπάζοντας την οδοντογλυφίδα, για να μην είναι ορατή. Ένας άλλος τρόπος για να στερεώσουμε το σκωληκοειδές βαρίδιο είναι απλά να στριμώξουμε ένα μικρό slipshot ακριβώς μπροστά από τη γραμμή. Το σταθερό βαρίδιο επιτρέπει καλύτερη διαχείριση του σκουληκιού κατά τη διάρκεια του τραβήγματος – στην πραγματικότητα τον ίδιο έλεγχο που έχουμε με τα jigs. Παράλληλα, τα προβλήματα μειώνονται αισθητά. Εάν τα χόρτα στον πυθμένα είναι πρόβλημα ή αν ο βυθός είναι δύσκολος, η ίδια αρματωσιά μπορεί να γίνει αποτελεσματικά αλλάζοντας απλά το βάρος για λιγότερη βύθιση. Τα αγκίστρια με κλίση κοντά στο «μάτι» προτιμούνται για να αρματώνουμε σκουλήκια, καθώς τα βοηθούν να κινούνται πιο ρεαλιστικά στο νερό.
Αρματωσιές με τέτοια αγκίστρια μπορούν να γίνουν με τον ίδιο τρόπο που γίνονται και οι αρματωσιές με παραδοσιακά αγκίστρια, χρησιμοποιώντας την μέθοδο του Texas Rig. Η πατέντα του sproat είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη. Τα αγκίστρια Aberdeen δουλεύουν καλά με αρματωσιές τύπου Texas, όταν δηλαδή ελαφριά εργαλεία spinning έχουν επιλεχθεί. Στις αρματωσιές τύπου Texas τοποθετούμε τη μύτη του αγκιστριού μέσα στο κεφάλι του σκουληκιού και το πιέζουμε προς τα έξω μέχρι να δούμε ότι εξέχει για μισή ίντσα περίπου. Στη συνέχεια, το αγκίστρι περιστρέφεται ολόκλήρο γύρω από τον άξονα του και τραβιέται προς τα κάτω, έτσι ώστε το μάτι του να θαφτεί ολοκληρωτικά μέσα στο κεφάλι του σκουληκιού. Τελευταίο βήμα είναι η εισχώρηση της μύτης του αγκιστριού στο κορμί του σκουληκιού.
Με τις αρματωσιές Texas, όπως και με άλλες αρματωσιές σκουληκιών, ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί προκειμένου το σκουλήκι να είναι όσο το δυνατό πιο όμοιο σε σχέση με το αγκίστρι, έτσι ώστε να αποφευχθεί τυχόν τύλιγμα. Πάντως, η επίσης δημοφιλής αρματωσιά Carolina είναι σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο, ώστε το σκουλήκι να τυλίγεται κατά τη διάρκεια της επαναφοράς. Αν θέλετε να αρματώσετε ένα σκουλήκι, προκειμένου να τυλιχθεί, θα πρέπει απλά να τοποθετήσετε τη μύτη του αγκιστριού πιο κάτω στο κορμί του σκουληκιού και έτσι θα δημιουργηθεί μια καμπή που θα προεξέχει από το σκουλήκι, όταν η αρματωσιά τελειώσει. Για να σταματήσει το τύλιγμα της μισίνας, οι αρματωσιές Carolina πρέπει να έχουν ενσωματωμένο στριφτάρι (swivel), το οποίο τοποθετείται ένα περίπου πόδι πάνω από το σκουλήκι, με ένα σκωληκοειδές ή αυγοειδές βαρίδιο πάνω από τον σύνδεσμο. Όλα τα σκουλήκια αρματωμένα με την μύτη του αγκιστριού , πρέπει να χρησιμοποιούνται με ένα ιδιαίτερα δύσκαμπτο καλάμι. Φροντίστε να μην αφήσετε καθόλου χαλαρότητα και να πετύχετε ένα δυνατό τράβηγμα, για να βεβαιωθείτε πως η μύτη περνάει μέσα από το σκουλήκι και εισέρχεται στο ψάρι. Αυτός είναι ο λόγος που τα stiff action καλάμια γλυκού νερού – είτε χρησιμοποιούνται για spinning είτε για bait casting – συνήθως αποκαλούνται «καλάμια σκουληκιών» (worm rods).
Η βασική μέθοδος ψαρέματος με πλαστικό σκουλήκι (αρματωμένο ή όχι) είναι να το αφήσετε να βυθιστεί στον πάτο και στη συνέχεια να το τραβήξετε αργά προς το μέρος σας με μικρές ανοδικές κινήσεις της άκρης του καλαμιού και τακτικές ανάπαυλες ανάμεσα στα τραβήγματα.
Όμως – όπως άλλωστε συμβαίνει και με άλλα είδη ψαρέματος – η βασική μέθοδος από μόνη της δεν είναι επαρκής. Κάποιες φορές το σκουλήκι παράγει περισσότερα κτυπήματα  (strikes),  εάν κλήρο γύρω από τον άξονα του και τραβιέται προς τα κάτω, έτσι ώστε το μάτι του να θαφτεί ολοκληρωτικά μέσα στο κεφάλι του σκουληκιού. Τελευταίο βήμα είναι η εισχώρηση της μύτης του αγκιστριού στο κορμί του σκουληκιού.
Με τις αρματωσιές Texas, όπως και με άλλες αρματωσιές σκουληκιών, ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί προκειμένου το σκουλήκι να είναι όσο το δυνατό πιο όμοιο σε σχέση με το αγκίστρι, έτσι ώστε να αποφευχθεί τυχόν τύλιγμα. Πάντως, η επίσης δημοφιλής αρματωσιά Carolina είναι σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο, ώστε το σκουλήκι να τυλίγεται κατά τη διάρκεια της επαναφοράς. Αν θέλετε να αρματώσετε ένα σκουλήκι, προκειμένου να τυλιχθεί, θα πρέπει απλά να τοποθετήσετε τη μύτη του αγκιστριού πιο κάτω στο κορμί του σκουληκιού και έτσι θα δημιουργηθεί μια καμπή που θα προεξέχει από το σκουλήκι, όταν η αρματωσιά τελειώσει. Για να σταματήσει το τύλιγμα της μισίνας, οι αρματωσιές Carolina πρέπει να έχουν ενσωματωμένο στριφτάρι (swivel), το οποίο τοποθετείται ένα περίπου πόδι πάνω από το σκουλήκι, με ένα σκωληκοειδές ή αυγοειδές βαρίδιο πάνω από τον σύνδεσμο. Όλα τα σκουλήκια αρματωμένα με την μύτη του αγκιστριού , πρέπει να χρησιμοποιούνται με ένα ιδιαίτερα δύσκαμπτο καλάμι. Φροντίστε να μην αφήσετε καθόλου χαλαρότητα και να πετύχετε ένα δυνατό τράβηγμα, για να βεβαιωθείτε πως η μύτη περνάει μέσα από το σκουλήκι και εισέρχεται στο ψάρι. Αυτός είναι ο λόγος που τα stiff action καλάμια γλυκού νερού – είτε χρησιμοποιούνται για spinning είτε για bait casting – συνήθως αποκαλούνται «καλάμια σκουληκιών» (worm rods).
Η βασική μέθοδος ψαρέματος με πλαστικό σκουλήκι (αρματωμένο ή όχι) είναι να το αφήσετε να βυθιστεί στον πάτο και στη συνέχεια να το τραβήξετε αργά προς το μέρος σας με μικρές ανοδικές κινήσεις της άκρης του καλαμιού και τακτικές ανάπαυλες ανάμεσα στα τραβήγματα.
Όμως – όπως άλλωστε συμβαίνει και με άλλα είδη ψαρέματος – η βασική μέθοδος από μόνη της δεν είναι επαρκής. Κάποιες φορές το σκουλήκι παράγει περισσότερα κτυπήματα  (strikes),  εάν
τυλιχθεί σταθερά στο νερό σε αργούς ρυθμούς. Άλλες φορές, απαιτείται ένα μεσαίο ή ακόμη και πιο γρήγορο τράβηγμα για να τσιμπήσουν τα ψάρια. Πολλοί ψαράδες χρησιμοποιούν σκουλήκια όπως ακριβώς θα χρησιμοποιούσαν ένα plug ή άλλο δόλωμα. Το ρίχνουν κοντά στην ακτή, το μαζεύουν για λίγα πόδια με τη μέθοδο του stop-and-go, το τυλίγουν και το ξαναπετούν στο νερό. Αυτοί οι ψαράδες πιστεύουν – και για σοβαρούς λόγους -ότι τα λαβράκια είτε θα τσιμπήσουν στην αρχή του μαζέματος, είτε δεν θα τσιμπήσουν καθόλου.
Το σκουλήκι είναι ένα εκπληκτικό δόλωμα για ψάρεμα σε χοντρά χόρτα ή λιμνούλες με άνθη. Πετάξτε το στην άγρια φύση, μαζέψετε το αργά και αφήστε το να επιπλεύσει κοντά σε καλάμια ή πάνω από την κορυφή των ανθών. Αν κτυπήσει μικρή επιφάνεια νερού αφήστε το να βυθιστεί για λίγα δευτερόλεπτα πριν ξεκινήσετε να το μαζεύετε πάλι.
Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη μέθοδος συγχρονισμού του τραβήγματος σας στο ψάρεμα με σκουλήκια. Όταν αποκτήσετε λίγη πείρα το ένστικτο σας θα σας οδηγήσει από μόνο του.

ΣΚΟΥΛΗΚΙΑ JERK

Αυτή η κατηγορία αποτελείται από δολώματα φτιαγμένα από πλαστικό, το οποίο είναι μαλακό, όμως σκληρότερο από τη συνήθη για άλλα πλαστικά δολώματα φόρμουλα. Τα δολώματα αυτού του τύπου ξεχωρίζουν από το αυλάκι που έχουν στο πάνω μέρος του κορμιού τους. Έτσι, όταν χρησιμοποιείτε αρματωσιά τύπου Texas (την οποία έχουμε εξηγήσει πιο πάνω), η μύτη του αγκιστριού δεν μένει χωσμένη μέσα στο δόλωμα, αλλά βρίσκεται μέσα στο αυλάκι. Είναι πλήρως προστατευμένο από προβλήματα σε κλώνους και χόρτα, ενώ παράλληλα δεν χρειάζεται να διαπεράσει το δόλωμα όταν τσιμπήσει το ψάρι. Jerkbaits από διάφορους κατασκευαστές έρχονται σε διαφορετικά σχήματα. Μπορεί να είναι σκωληκοειδή, σε σχήμα γυμνοσάλιαγκα , shiner like ή σε σχήμα πούρου. Ωστόσο, το προστατευτικό αυλάκι του αγκιστριού είναι εκείνο που τα καθορίζει, καθώς επίσης και ο τρόπος με τον οποίο ψαρεύονται. Συνήθως τραβιούνται αργά, με παύσεις και μερικά τινάγματα. Ανεξαρτήτως μεγέθους, όλα παριστάνουν πλάσματα σε εξαιρετική δύνη, και έχουν συγκαταλέγει ανάμεσα στα δολώματα με τα περισσότερα τσιμπήματα ψαριών τόσο για πέρκες όσο και για παραθαλάσσια αρπακτικά. Η εκπληκτική επιτυχία τους είναι εν μέρει αποτέλεσμα του ότι βρίσκονται ανάμεσα στα δολώματα με τα λιγότερα φύκια, ενώ μπορούν παραράλληλα να πεταχτούν ή να τραβηχτούν σχεδόν παντού χωρίς να πιαστούν κάπου.

Πλαστικά δολώματα

Περιοδικό “Το ψάρεμα και τα μυστικά του”, Τέυχος 21

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *