Καλάμια και μηχανισμοί…

Καλάμια και μηχανισμοί…

Κείμενο – φωτογραφίες: Γιάννης Γιατράκος

Καλάμια και μηχανισμοί

Στο εγγλέζικο ψάρεμα, όπως και στις περισσότερες τεχνικές επιφανείας, το καλάμι και ο μηχανισμός αποτελούν αναπόσπαστα κομμάτια του εξοπλισμού μας. Όμως ο μόνιμος προβληματισμός που ακολουθεί όποιον θέλει να ασχοληθεί με την εγγλέζικη τεχνική , είναι ποιο καλάμι και ποιος μηχανισμός καλύπτουν τα βασικά κριτήρια επιλογής. Με αυτά λοιπόν θα ασχοληθούμε στη συνέχεια.

Επιλέγοντας καλάμι
Τα καλάμια για την εγγλέζικη τεχνική, έχουν σαν κύριο υλικό κατασκευής τους τον άνθρακα (carbon) και κάποια παράγωγά του όπως το γραφίτη ή κάποια μίγματα αυτών. Τα χαρακτηριστικά τους διαφέρουν κατά πολύ από τα καλάμια που προορίζονται για τις άλλες τεχνικές επιφανείας και γι’ αυτό το λόγο θα λέγαμε ότι είναι ξεχωριστά. Στο εγγλέζικο ψάρεμα, χρειαζόμαστε καλάμια με υψηλές αντοχές και με γρήγορη επαναφορά ώστε να έχουμε πάντα επαφή με τα ψάρια…

02

Οι πολλοί οδηγοί κατά μήκος του καλαμιού είναι απαραίτητοι για να μοιράζεται ομοιόμορφα η τάση στο μεγαλύτερο μέρος του καλαμιού κατά την διάρκεια της πάλης μ’ ένα θήραμα, όπως επίσης χρειάζονται ώστε η πετονιά να μην έρχεται ποτέ σε επαφή με το καλάμι με αποτέλεσμα να μπορούμε να ψαρέψουμε με αυτό, εάν χρειαστεί, ακόμα και με την κορυφή μέσα στο νερό. Για τους παραπάνω λόγους τα εγγλέζικα καλάμια, έχουν συνήθως από 10 έως 16 οδηγούς οι οποίοι είναι κατασκευασμένοι από διάφορα υλικά που δεν χαράζονται εύκολα κατά την διάρκεια της επαφής τους με την πετονιά και έχουν μικρό συντελεστή τριβής ώστε να βοηθούν την πετονιά να περνάει εύκολα από μέσα τους, πετυχαίνοντας έτσι και μεγάλες αποστάσεις κατά την ρίψη της αρματωσιάς μας. Οι τύποι που θα συναντήσουμε τους οδηγούς ποικίλλουν και μπορεί να είναι τύπου sic, τύπου τιτανίου, τύπου Fuji κ.ά.
Η λαβή των καλαμιών, μπορεί να είναι από αντιολισθητικό υλικό ή επενδυμένη από φελλό ενώ η βάση στήριξης του μηχανισμού μπορεί να είναι με σύστημα ταχείας απελευθέρωσης ή βιδωτή. Τα παραπάνω αποτελούν μια γενική περιγραφή ενός “εγγλέζικου” καλαμιού, αλλά για να επιλέξουμε το κατάλληλο θα πρέπει να εξετάσουμε κάποια βασικά χαρακτηριστικά των καλαμιών της εγγλέζικης τεχνικής όπως είναι η μορφή, το μήκος και το action.

03

Η μορφή στην οποία θα συναντήσουμε τα εγγλέζικα καλάμια, είναι κυρίως τα τηλεσκοπικά ή τα τρίσπαστα. Τα τηλεσκοπικά είναι πιο βολικά και πρακτικά στη μεταφορά τους με συνέπεια να αντιμετωπίζουν κατά την αποθήκευση και μεταφορά λιγότερες φθορές ή σπασίματα. Αντίθετα τα τρίσπαστα είναι πιο ευαίσθητα και απαιτούν την ανάλογη προσοχή από εμάς ώστε να μην τραυματιστούν ανεπανόρθωτα κατά την μεταφορά τους. Εκεί που υπερέχουν τα τρίσπαστα καλάμια είναι στο γεγονός ότι μπορούν να πετύχουν μεγαλύτερη παραβολή (γύρω στα 2/3 περίπου του καλαμιού) και καλύτερη επαναφορά σε σχέση με τα τηλεσκοπικά που είναι συνήθως ημιπαραβολικά με πιο αργή επαναφορά. Αυτό συμβαίνει λόγω των λιγότερων στελεχών που έχουν τα τρίσπαστα (μόνο τρία) σε αντίθεση με τα τηλεσκοπικά που έχουν πολύ παραπάνω (συνήθως 6 ή 7). Έτσι οι δυνάμεις κατά την διάρκεια μιας μάχης κατανέμονται πιο ομοιόμορφα στα τρίσπαστα, χωρίς να παρεμβαίνουν πολλές ενώσεις στελεχών όπως στα τηλεσκοπικά, με αποτέλεσμα το καλάμι μας να αποσβένει με μεγαλύτερη επιτυχία όλα τα απότομα κεφάλια των ψαριών. Τα τηλεσκοπικά καλάμια όπως καταλαβαίνετε απαιτούν πιο προσεκτικό χειρισμό του ψαριού, αλλά λόγω της ημιπαραβολικής τους συμπεριφοράς μπορούν να κουράσουν πιο εύκολα ένα δυνατό αντίπαλο. Επίσης εάν συγκρίνουμε δύο καλάμια διαφορετικών μορφών, πάντα κατά αντιστοιχία με το μήκος του καλαμιού και το action, θα δούμε ότι τα τρίσπαστα έχουν μικρότερο βάρος, λόγω των λιγότερων στελεχών τους.

Το μήκος των εγγλέζικων καλαμιών ξεκινά από 3,90 μέτρα και φτάνει μέχρι 4,80 μέτρα περίπου. Το κατάλληλο μήκος ενός εγγλέζικου καλαμιού το επιλέγουμε έχοντας σαν κριτήριο διάφορες παραμέτρους οι οποίες είναι: το βάρος του φελλού, το μήκος της αρματωσιάς που θα χρησιμοποιήσουμε, τη διαμόρφωση της περιοχής που έχουμε επιλέξει να ψαρέψουμε και ακόμα την απόσταση από την ακτή στην οποία σκοπεύουμε να στείλουμε τα δολώματα μας. Για παράδειγμα, εάν εκεί που ψαρεύουμε υπάρχουν πίσω μας βράχια που μας εμποδίζουν κατά την ρίψη της αρματωσιάς, τότε ένα καλάμι με μήκος 3,90 μέτρα θεωρείται κατάλληλο, ενώ θα μας βοηθήσει να στείλουμε το δόλωμα μας στο σημείο που πιστεύουμε ότι βρίσκονται τα ψάρια. Αντίστοιχα και για άλλες περιπτώσεις εξετάζουμε τις παραπάνω παραμέτρους και διαλέγουμε κάθε φορά το καλάμι με το κατάλληλο μήκος ώστε να μπορούμε να ψαρέψουμε σωστά και προπάντων άνετα.

Τέλος, θα κάνουμε μια μικρή αναφορά στο action των καλαμιών το οποίο θα το συναντήσουμε να αναγράφεται σε όλα τα καλάμια της αγοράς και αφορά το βάρος του φελλού – αρματωσιάς που μπορούμε με ασφάλεια να ρίξουμε. Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι όσο μεγαλώνει το action, τόσο μεγαλύτερης διαμέτρου πετονιές μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χωρίς να κινδυνεύει να σπάσει το καλάμι μας κατά την μάχη με κάποιο μεγάλο ψάρι ή ακόμα και σε πιθανό σκάλωμα στο βυθό. Από την άλλη, όσο μικραίνει το action τόσο μικρότερης διαμέτρου πετονιές μας επιτρέπει το καλάμι μας να χειριστούμε με ασφάλεια κατά την διάρκεια του ψαρέματος. Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι για action καλαμιού 20 gr., η διάμετρος της πετονιάς πρέπει να είναι 0,18 mm το πολύ.

04

Για όποιον ξέρει και έχει κατανοήσει τις ανάγκες του, είναι εύκολο να διαλέξει το κατάλληλο καλάμι που ταιριάζει στο ψάρεμά του. Για κάποιον που ξεκινά όμως τώρα την ενασχόλησή του με το εγγλέζικο ψάρεμα και όπως είναι φυσικό δεν μπορεί να ξέρει τι θα συναντήσει, η επιλογή καλαμιού με μήκος 4,20 μέτρα και action 20 gr., είναι μια πολύ καλή επιλογή.

Επιλέγοντας μηχανισμό
Ο μηχανισμός, είναι το δεύτερο κατά σειρά, εξίσου σημαντικό κομμάτι του εξοπλισμού μας και οφείλουμε να γνωρίζουμε κάποια χαρακτηριστικά σχετικά με την επιλογή του, γιατί είναι αυτός που θα καθορίσει με την συμπεριφορά του το τελικό αποτέλεσμα στη διάρκεια της πάλης με ένα θήραμα.

Ο μηχανισμός πρέπει να “δένει” αρμονικά με το καλάμι και η σχέση βάρους τους να είναι ανάλογη. Μικρός μηχανισμός, σημαίνει επίσης μικρή χωρητικότητα σε πετονιά και μικρό βάρος, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο καθώς το σύνολο καλάμι – μηχανισμός το κρατάμε συνέχεια στο χέρι, με αποτέλεσμα να κουραζόμαστε γρήγορα εάν αυτό είναι βαρύ. Σε γενικές γραμμές, αυτό που πρέπει να προσέξουμε κατά την επιλογή του μηχανισμού είναι να μην ξεπερνάει τα 300 gr., σε βάρος ώστε να “δένει” με το οποιοδήποτε καλάμι.

Η επιθυμητή σχέση περιστροφής είναι από 5:1 μέχρι 6:1, δηλαδή σχετικά γρήγορη. Η γρήγορη σχέση περιστροφής, μας βοηθάει να ακολουθούμε συνέχεια την πορεία του ψαριού στα απότομα κεφάλια του, χωρίς να χάνουμε ποτέ την επαφή μαζί του.

Τα πολλά ρουλεμάν στο μηχανισμό δεν εγγυώνται ότι θα αποσβένουν τις τριβές και τις ανοχές εάν δεν βρίσκονται σε καίρια σημεία. Μηχανισμοί με 3 ρουλεμάν και πάνω μπορούν να αντεπεξέλθουν άνετα, σε οποιεσδήποτε καταστάσεις και ακραίες συνθήκες, εάν έχουν το κατάλληλο μέγεθος και βρίσκονται σε θέσεις όπου ο μηχανισμός δέχεται μεγάλο φορτίο δυνάμεων, όπως είναι το κεντρικό ρουλεμάν του άξονα κλπ.

Η μπομπίνα ενός τέτοιου μικρού μηχανισμού έχει συνήθως χωρητικότητα 100 μέτρα πετονιάς διαμέτρου 0,18 mm, τα οποία είναι υπεραρκετά για την εγγλέζικη τεχνική, ενώ καλό είναι το υλικό της να είναι το αλουμίνιο. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί μηχανισμοί που διαθέτουν μπομπίνες ειδικά για την τεχνική του εγγλέζικου, οι οποίες είναι “ρηχές” ώστε να μην χρειάζεται να καταναλώνουμε πολλά μέτρα πετονιάς για το γέμισμα τους, αφού άλλωστε δεν μας χρειάζονται στο ψάρεμα μας.

05

Επειδή οι λεπτές πετονιές που χρησιμοποιούμε ταλαιπωρούνται αφάνταστα κατά την διάρκεια του ψαρέματος, ο μηχανισμός πρέπει να διαθέτει όλα εκείνα τα συστήματα με τα οποία αποφεύγουμε τα ανεπιθύμητα μπερδέματα και βερινιάσματα, βοηθώντας μας ταυτόχρονα να κάνουμε εύκολα τις ρίψεις. Επίσης το line roller που βρίσκεται στο pick – up του μηχανισμού, πρέπει να διαθέτει ειδικό σύστημα (anti – twist) για να μην στρίβουν οι λεπτές πετονιές με τα συνεχή μαζέματα.

Ψαρεύοντας με μικρής διαμέτρου πετονιές, η ομαλή λειτουργία των φρένων του μηχανισμού είναι πολύ σημαντική. Το συνεχές ξετύλιγμα της πετονιάς στα διαρκή κεφάλια των ψαριών επιβάλει να μην κολλάνε τα φρένα του μηχανισμού. Φρένα που παρουσιάζουν ανάλογη συμπεριφορά, μας είναι άχρηστα στο εγγλέζικο ψάρεμα, όπου τα πάντα είναι οριακά. Οι μικρορυθμίσεις των φρένων του μηχανισμού είναι απαραίτητες και χρειάζονται κατά την διάρκεια του ψαρέματος αρκετές φορές. Η υπερβολική τάση που ασκείται στην πετονιά, σε συνδυασμό με ακατάλληλα ή λάθος ρυθμισμένα φρένα είναι οι κύριες αιτίες για το μοιραίο σπάσιμο της πετονιάς και το χάσιμο του ψαριού.

Οι οριακές καταστάσεις που θα συναντήσουμε κατά την διάρκεια του ψαρέματος με την εγγλέζικη τεχνική δεν μας επιτρέπουν συμβιβασμούς στον εξοπλισμό μας και ιδιαίτερα στο μηχανισμό. Όσα περισσότερα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά διαθέτει ο μηχανισμός, τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια θα νιώθουμε αντιμετωπίζοντας με λεπτές πετονιές, αντιπάλους πολύ μεγαλύτερους από τα όρια θραύσης των πετονιών μας.

Στο εμπόριο, θα βρείτε μια μεγάλη ποικιλία καλαμιών και μηχανισμών κατάλληλα για την εγγλέζικη τεχνική. Σ’ αυτό που πρέπει να δείξουμε ιδιαίτερη προσοχή κατά την επιλογή μας, είναι να καλύπτουν τις ανάγκες μας και αν είναι δυνατόν να τοποθετούμε το μηχανισμό πάνω στο καλάμι μας, φροντίζοντας το σύνολο να είναι ζυγισμένο και να δένουν αρμονικά μεταξύ τους, ώστε να μην χρειαστεί μετά από σύντομο χρονικό διάστημα να τα αντικαταστήσουμε.

06

Σύστημα “Fightin’ Drag”
Είναι ένα πολύ βολικό σύστημα για τους μηχανισμούς της εγγλέζικης τεχνικής, που μας επιτρέπει να έχουμε μικρορυθμίσεις μεγάλης ακρίβειας με αμεσότητα. Το σύστημα αυτό ονομάστηκε Fightin’ Drag (από την εταιρία Shimano, που το εφάρμοσε πρώτη) και η αποτελεσματικότητά του είναι δεδομένη αφού η πατέντα αυτή έχει περάσει και σε άλλες εταιρίες του χώρου. Έτσι όσοι μηχανισμοί διαθέτουν αυτό το σύστημα, στην ουσία διαθέτουν ένα μοχλό πάνω από τα κυρίως φρένα, που λειτουργεί σαν δευτερεύον φρένο και τίθεται σε λειτουργία, με κινήσεις δεξιά και αριστερά από τον αντίχειρα μας. Αριστερά τα φρένα είναι τελείως ελεύθερα, στη μέση της διαδρομής έχουμε την προρύθμιση των φρένων που θέλουμε κατά την διάρκεια της μάχης, ενώ όσο κινούμε το μοχλό προς τα δεξιά τα φρένα σφίγγουν.
Το σύστημα αυτό, μας προσφέρει άμεση ενεργοποίηση των φρένων, που λόγω του μοχλού μπορούν να γίνουν ακαριαία από εμάς όποτε το θελήσουμε, έχοντας πάντα ως σημείο αναφοράς την αρχική προρύθμιση που έχουμε επιλέξει. Στις πραγματικά δύσκολες καταστάσεις, το σύστημα αυτό βοηθάει να ελέγχουμε το ψάρι, προστατεύοντας την πετονιά μας από τα απότομα κεφάλια του

banner_gratrakos_200_120

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Scroll To Top

Για να βλέπετε πρώτοι τα νέα άρθρα κάνετε click στο Like button


[X] I'm Already A FAN